SEO denince çoğu zaman anahtar kelimeler ve içerik akla gelir. Oysa arama motorunun siteye ulaşıp sayfaları bulması, okuması ve doğru anlaması teknik altyapıya bağlıdır. Bu altyapı zayıfsa iyi yazılmış metinler bile arama sonuçlarında görünmeyebilir. Aşağıdaki 12 kontrol, yeni bir siteyi yayına almadan önce ya da mevcut bir siteyi denetlerken kullanılabilir. İçerik stratejisinin yerini tutmazlar, ama onun işe yaraması için gereken zemini hazırlarlar.
Erişilebilirlik ve dizinleme
1. HTTPS ve tek adres
Site yalnızca HTTPS ile açılmalı, HTTP sürümü ise kalıcı (301) yönlendirmeyle HTTPS'e geçmelidir. Aynı kural "www"lu ve "www"suz sürümler için de geçerlidir: biri ana adres olarak seçilir, diğeri ona yönlendirilir. Aksi halde arama motoru aynı sayfanın birden fazla kopyasını görür.
2. robots.txt
Bu dosya arama robotlarına sitenin hangi bölümlerini taramamaları gerektiğini bildirir. En sık rastlanan hata, test ortamından kalan ve tüm siteyi kapatan bir kuraldır. Dosyada yönetim paneli ve teknik bölümler kapatılmalı, herkese açık sayfalar ise açık kalmalıdır. Dosya ayrıca site haritasının adresini de gösterebilir.
3. sitemap.xml
Site haritası, arama motorlarına dizinlenmesini istediğiniz sayfaların listesini verir. Otomatik olarak güncellenmeli, yalnızca açık ve gerçekten var olan sayfaları içermeli; yönlendirilen, silinen veya dizinlemeye kapatılmış adresleri içermemelidir. Büyük sitelerde site haritası birkaç dosyaya bölünür ve bunları bir araya getiren bir dizin dosyası kullanılır.
4. Dizinleme kontrolü
Aramada görünmemesi gereken sayfalar (site içi arama sonuçları, sepet, kullanıcı hesabı, teşekkür sayfaları) robots meta etiketiyle dizinlemeden çıkarılmalıdır. Tersine, önemli sayfaların yanlışlıkla "noindex" ile kapatılmadığı da kontrol edilmelidir. Bunun için arama motorlarının web yöneticisi araçlarındaki dizinleme raporları faydalıdır.
Yapı ve yinelenen içerik
5. URL yapısı
Adresler kısa, okunaklı ve kalıcı olmalıdır: küçük harfler, kelimeler arasında tire, anlamsız parametreler olmadan. Bir adres yayımlandıktan sonra değişmemelidir; değiştirmek gerekirse eski adresten yenisine 301 yönlendirme kurulmalıdır.
6. Canonical
Aynı içerik birkaç adreste açılabilir: filtre ve sıralama parametreleri, kampanya etiketleri, sayfalama. Canonical etiketi arama motoruna hangi adresin ana adres olduğunu gösterir. Dizinlenen her sayfada kendisini ya da ana sürümü gösteren doğru bir canonical bulunmalıdır.
7. Yönlendirmeler ve hata sayfaları
Var olmayan bir sayfa, "bulunamadı" metniyle 200 kodu değil, gerçek bir 404 durum kodu döndürmelidir. Yönlendirme zincirleri (A'dan B'ye, B'den C'ye) kısaltılmalı, iç bağlantılar ise doğrudan son adrese gitmelidir. Eski siteden yenisine geçerken tüm önemli eski adreslerin bir haritası çıkarılmalı ve her biri uygun yeni sayfaya yönlendirilmelidir: bu, site yenilenirken en sık unutulan adımdır.
Site yeniden kurulurken eski adreslerin yönlendirilmemesi, yıllar içinde kazanılmış arama sıralamalarını ve dış bağlantıların değerini kaybetmenin en hızlı yoludur.
Hız ve kullanıcı deneyimi
8. Yüklenme hızı ve Core Web Vitals
Core Web Vitals, sayfanın kullanıcıya ne kadar hızlı göründüğünü, ne kadar hızlı tepki verdiğini ve yüklenirken öğelerin yerinden kayıp kaymadığını ölçen metriklerdir. Bunları iyileştirmek için tipik adımlar:
- görselleri doğru boyutta ve modern formatlarda sunmak, ekran dışında kalanları gecikmeli yüklemek;
- sayfa kaymasın diye görseller ve reklam alanları için yeri önceden ayırmak;
- gereksiz JavaScript'i ve üçüncü taraf betiklerini azaltmak;
- sunucu önbelleğini ve statik dosyalar için tarayıcı önbelleğini kullanmak.
9. Mobil uyumluluk
Arama motorları siteyi esas olarak mobil sürümüne göre değerlendirir. Metin yakınlaştırmadan okunabilmeli, düğmelere parmakla rahatça dokunulabilmeli, yatay kaydırma olmamalı ve mobil sürümde masaüstü sürümdeki önemli içerik gizlenmemelidir.
İçeriğin teknik işaretlenmesi
10. Başlıklar ve meta veriler
Her sayfanın benzersiz bir title'ı ve meta description'ı olmalıdır. Sayfada bir ana başlık (h1) bulunmalı, alt başlıklar ise mantıklı bir hiyerarşiyle gelmelidir. Görsellerdeki anlamlı alt metin hem erişilebilirlik hem de görsel araması için önemlidir.
11. Çok dillilik ve hreflang
Site birkaç dildeyse her dil sürümünün kendi adresi olmalı (örneğin dil önekiyle) ve sürümler hreflang işaretleriyle birbirine bağlanmalıdır. Bu işaretler karşılıklı olmalıdır: her sürüm diğerlerini ve kendisini gösterir. Dili kullanıcının tarayıcısına göre otomatik değiştirmek ya da tüm dilleri tek adreste göstermek, arama motorlarının dil sürümlerini doğru görmesini engeller.
12. Yapılandırılmış veri
Schema.org sözlüğüyle işaretlenmiş veri, arama motoruna sayfanın ne hakkında olduğunu net biçimde anlatır: kuruluş, makale, ürün, soru-cevap, içerik haritası (breadcrumb). İşaretleme yalnızca sayfada gerçekten görünen içeriği tanımlamalı ve arama motorlarının doğrulama araçlarıyla test edilmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Test ortamının açık kalması. Sitenin test sürümü ayrı bir adreste dizinlemeye açık kalır ve ana siteyle yinelenen içerik oluşturur. Test ortamı parola veya dizinleme yasağıyla kapatılmalıdır.
- Yayına alırken yasağın kalması. Tersi de olur: test sırasında eklenen "noindex" ya da robots.txt yasağı yeni sitede unutulur.
- Tüm sayfalarda aynı title. Şablondan gelen aynı başlık, arama motorunun sayfaları birbirinden ayırt etmesine izin vermez.
- İçeriğin yalnızca betikle yüklenmesi. Robotların güvenilir şekilde görebilmesi için ana metin ve bağlantılar sayfanın ilk HTML'inde bulunmalıdır.
- Ağır görseller. Optimize edilmemiş büyük görseller, yavaş yüklenmenin en basit ama en yaygın nedenidir.
- Kırık iç bağlantılar. Silinmiş veya adresi değişmiş sayfalara giden bağlantılar hem kullanıcıyı hem de robotu boşa yollar.
Kontrol nasıl düzenlenmeli
Kontrol için her zaman karmaşık araçlar gerekmez. Arama motorlarının ücretsiz web yöneticisi araçları dizinleme, site haritası, mobil uyumluluk ve hız hakkında temel bilgileri verir; tarayıcının geliştirici araçları ise durum kodlarını, canonical ve meta etiketleri kontrol etmenizi sağlar. Büyük sitelerde tüm sayfaları otomatik olarak dolaşan tarayıcı yazılımlar kırık bağlantıları, yinelenen başlıkları ve yönlendirme zincirlerini hızla ortaya çıkarır.
Bu liste bir kerelik bir iş değildir. Pratik kural şudur:
- Yayına almadan önce 12 maddenin tamamı test ortamında kontrol edilir, özellikle robots.txt ve noindex ayarları.
- Yayına aldıktan hemen sonra site arama motorlarının web yöneticisi araçlarına eklenir, site haritası gönderilir ve eski adreslerin yönlendirmeleri kontrol edilir.
- Düzenli olarak dizinleme hataları, hız metrikleri ve kırık bağlantılar izlenir.
- Her büyük değişiklikten sonra (yeni bölüm, tasarım yenilemesi, platform değişikliği) kontrol tekrarlanır.
Sonuç
Teknik SEO, sitenin arama motorları için açık, anlaşılır ve hızlı olmasını sağlar: doğru adresler, dizinleme kontrolü, hız, mobil uyumluluk ve çok dillilik. Bu temel hazır olduğunda içerik ve pazarlama çalışmaları daha iyi sonuç verir. En güvenilir yol ise bu gereksinimleri sonradan düzeltmek yerine site geliştirilirken hesaba katmaktır. Sitenizin teknik durumunu kontrol etmek ya da aramaya hazır yeni bir site kurmak isterseniz, TRUE ile iletişime geçin.
